Replacement content

Get macromedia Flash Player

Replacement content

Get macromedia Flash Player

Archief

2017

Maart

2016

2015

2012

Juni
November

2011

Opalka

Op 06082011 overleed Roman Opalka. Ik las het. En was gelijk terug in de herfst van 1977.

We bezochten Kassel. Dokumenta 6. Een keerpunt. Omdat ik daarna anders ging denken over van alles. Kunst. Leven. Mezelf. Meiden. Daarvoor was alles veel duidelijker.

Voor 1977 was er de zichtbare realiteit. Die kon je gebruiken om iets te vertellen. Tot in het abstracte. En alhoewel ik nog zoekende was naar mijn verhaal, had ik wel dat afgebakende idee over vorm. Esthetiek speelde daarin een rol. Kleuren en verhoudingen moesten een mooie balans hebben. Techniek moest de zeggingskracht ondersteunen. Schilderen was mijn medium. De wereld zou aan mijn voeten liggen. De meiden ook.

En toen was daar Joseph Beuys met zijn Honinginstallatie. Walter De Maria met zijn Verticale Aardkilometer. Richard Serra. Christo. Robert Morris. George Trakas. Ben d’Armagnac. En veel meer.

Mijn afbakening vroeg om afkeuring. Maar mijn verwarring vond afkeuring veel te makkelijk. En mijn docent loodste mijn verwarring naar verbreding. Verbeelding. Dank Katalin! We keken naar een schilderij van Roman Opalka. We zagen cijfers. Wit op grijs. In een vierkant.

Wie cijfers wil zien kan ook naar een kassabon kijken. Naar een kilometerteller. Of naar een jaarverslag. Allemaal cijfers met een betekenis. Cijfers die iets duiden. Dat doen de cijfers van Opalka niet. Het enige wat ze doen is elkaar opvolgen. Tot in het oneindige. In principe.

Anders dan ik (en velen met mij) maakte Opalka van cijfers zijn levenswerk. Letterlijk. Opalka gaf zijn leven aan het concretiseren van die oneindige reeks. Hij schilderde cijfers. Wit op grijs. Met als enige expressie zijn schilderhandschrift. Door die keuze werden ons aller cijfers zijn cijfers. Opalka’s cijfers.

Maar wat een moeite. Elke dag opnieuw. Je penseel in de verf dopen en cijfers schilderen. Monnikenwerk. Trouwens, tijdens Opalka’s leven ontstonden genoeg technieken waarmee zijn idee makkelijker uitgevoerd kon worden. En sneller. Met een enorme verveelvoudiging van de oplage als mogelijkheid.

Maar maakt zo’n hogere oplage iets uit in het licht van het oneindige? Nee. En zeker niet voor Opalka. Die was schilder. En bleef zijn cijfers schilderen tot aan zijn dood vorige week. Hij leefde zijn concept.

Mede dankzij Opalka’s cijfers werd me duidelijk dat de vorm niet het wezen van kunst is. Dat een vorm zonder ziel leeg is. Maar dat de ziel wel vorm nodig heeft om ontdekt te worden. En dat daar ergens, ergens in die ziel, daar ergens verborgen ligt waar het in wezen om gaat.

Op zich niets bijzonders. Diep van binnen weten we dat. Ook al benoemen we dat allemaal anders. Maar er naar leven? Mwah. En ook dat is logisch. Want de grootste gemene deler biedt meer kans op harmonie tussen mensen dan keuzes die tot het gaatje gaan.

Dat deed Opalka. Tot het gaatje gaan. Romantisch. Maar beheerst. Bij hem ging het niet om die schilderijen. Het ging om een idee. Het idee dat je de oneindigheid kunt vatten. Schilderend. Tegen beter weten in. Met alle consequenties van dien.

En nu is Roman Opalka dood. Zijn oneindigheid eindigde met een 7.

 

 

 

Reageer op dit bericht

13-08-2011